65plussers Gelderse mantelzorgers van de toekomst

Turen in de glazen bol is een vervaarlijke aangelegenheid, tenzij je het enigszins gestructureerd doet. In 2007 verscheen er een door Spectrum CMO Gelderland, De Stentor en de gemeenten Doetinchem, Tiel en Apeldoorn uitgegeven krant over welzijn in 2025. Centraal daarin staan vier mogelijke wereldbeelden, vier (karikaturale) opties die schetsen hoe onze wereld er in 2025 uit zou kunnen zien.

In de anonieme samenleving draait alles om grootschaligheid, keuzevrijheid, ‘survival of the fittest’ en minimale regulering. In die wereld zijn er grote landelijke mantelzorgondersteuners, die de ondersteuning tegen marktconforme prijzen aanbieden. Op vergelijkingssites bekijkt de mantelzorger in spe wat hij zelf aan ondersteuning nodig heeft. Via de Belastingdienst vindt enige compensatie plaats voor Thuiszorg, respijtzorg, het bezoeken van een lotgenotengroep of het deelnemen aan lotgenotenchats via internet. De marktpartijen die de ondersteuning bieden, zijn vooral druk met fusies en efficiency.

Grootschaligheid speelt ook in de fatsoenlijke samenleving, die zich daarnaast kenmerkt welzijn, sterke centrale sturing en het vermijden van risico’s. In deze wereld krijgt iedere burger van 65 jaar of ouder een verplichte training zelfredzaamheid. Daarin staan kennis van de lokale digitale sociale kaart, het optimaal gebruiken van social media en het verlenen van mantelzorg centraal. Door het tekort aan zorgpersoneel en problemen met de overheidsfinanciën zet de overheid sterk in op wat in preventieve zin goed is voor alle burgers. Jongeren en jongvolwassenen geven de training als onderdeel van de sociale dienstplicht.

In de verantwoordelijke samenleving zijn kleinschaligheid, solidariteit, lokale focus en een sterk maatschappelijk middenveld de pijlers. In deze samenleving viert de eigenaar van Buurtsuper Rita Derksen het 5-jarig bestaan van haar initiatief “Zorg: in de buurt”. Vrijwilligers uit de buurt ondersteunen mantelzorgers. Vrijwilligers Khalid Bouazan (14) en Jonas Petersen (16) zijn sinds drie maanden vrijwilliger. Ze doen het maar wat graag. Jonas: ”Het is gewoon fijn om wat voor andere buurtbewoners te kunnen betekenen en ze zo te helpen”. Rita Derksen initieert leuke activiteiten voor haar vrijwilligers. Dat doet ze met behulp van lokale sponsoren. Zelf stelt ze de boodschappen voor een buurtbarbecue gratis ter beschikking. “Tja, rijk word je hier niet van, maar is dat alles wat telt in de wereld?”.

In de prestatiesamenleving staat kleinschaligheid ook voorop. Andere kenmerken zijn zelfredzaamheid, vrijheid, individualiteit en competitie. In deze wereld sluiten burgers een verzekering af voor diensten die ze bij kleine lokale mantelzorgondersteuners kunnen inkopen. Die verzekering is niet anders dan het opbouwen van een pensioen. Hoe eerder je begint met sparen, des te makkelijker wordt het om mantelzorg te kunnen bieden. In de wijk zijn klein bedrijfjes die allemaal goed zijn in één activiteit of één product leveren. Het ene biedt Thuiszorg, het andere Respijtzorg of een maatje. Lotgenotencontact is er niet, want overbelasting komt niet voor, daar verzeker je jezelf immers tegen.