Ervarings-deskundig

Ingezonden door Gerda Welt op 27 januari 2012 - 7:42pm
in

Wat is er mooier, dan dat je met je eigen ervaringen iemand anders kunt helpen? Iemand die in een zelfde situatie zit, als waar jij in hebt gezeten. Ofwel, je als ervaringsdeskundige inzetten. Bijvoorbeeld binnen de Jeugdzorg, GGZ, mantelzorg, verslavingszorg, noem maar op. MOVISIE heeft vorige week een mooi boek uitgebracht met hierin persoonlijke verhalen van verschillende ervaringsdeskundigen. Ze bestrijken een heel vlak, van GGZ , hulp voor daklozen, Jeugdzorg tot hulp voor agrariërs.  Wat opvalt wanneer je de persoonlijke geschiedenissen leest, is dat de ervaringsdeskundigen bewust niet hun verhaal vertellen aan degenen die zij hulp geven. Hun ervaringen zijn belangrijk voor het ‘fingerspitzengefuhl’,  zoals ervaringsdeskundige Frits van den Bosch het treffend omschrijft.

De inzet van ervaringsdeskundigen kan veel bijdragen aan de kwaliteit van de zorg- en dienstverlening. De drempel om hulp te zoeken wordt lager, omdat ervaringsdeskundigen goed begrijpen waar het omgaat en deze vraagverlegenheid vaak ook herkennen. Hun hulp is divers; ze geven sociaal-emotionele ondersteuning, maar ook praktisch advies over juridische of financiële zaken. En niet in de laatste plaats kunnen zij als voorbeeld dienen voor veel mensen die nu het gevoel hebben dat ze niet meetellen in de samenleving. Ten slotte helpt het werk voor de persoonlijke ontwikkeling van de ervaringsdeskundige zelf.

Zoals Paula Karssing het zo mooi zegt: ‘ Als ik de twinkeling in de ogen van mijn deelnemers zie, die tevreden en gelukkig zijn met de behaalde positieve ontwikkeling, ben ik ook blij dat ik een steentje heb kunnen bijdragen aan dat mooie resultaat.’  Het boek geeft een mooi inzicht in hoe mensen ‘rollen’  in het werk als ervaringsdeskundige, wat hen motiveert en hoe zij hun werk en invloed beschouwen.

Maar hoe kun je met behulp van eigen ervaringen inzetten als ervaringsdeskundige voor anderen? Is daar opleiding of coaching voor? Een goed voorbeeld van een opleiding tot ervaringsdeskundige is het *Transitie-experiment ‘ Werk voor ervaringsdeskundigen’. Het Trimbos-instituut heeft hier onlangs onderzoeknaar  gedaan. Zij komen tot de conclusie dat dit echt een vernieuwende aanpak is.

Dat niet alleen, het is ook een succesvol experiment volgens Trimbos. Want er is een nauwe verbondenheid tussen het voortraject (scholing), de coaching en de inbedding van herstel en ervaringsdeskundigheid binnen het beleid van GGzE. Daarnaast heeft GGzE nauw samengewerkt met de opleidingen van ROC Eindhoven en Fontys Hogeschool, de gemeente en het UWV. Zodat ervaringsdeskundigen de opleiding konden volgen en daarna meteen aan het werk konden.

Waar de ervaringsdeskundigen tijdens hun opleiding vooral mee worstelden was hoe ze hun ervaringskennis het beste konden inzetten. Wat ze beter wel en niet konden vertellen over hun eigen ervaringen. Maar ook in hoeverre hun rol verschilt met die van de andere hulpverleners.

Ook geeft het onderzoek inzicht in hoe cliënten de hulp hebben ervaren. Zij geven aan dat dankzij de ondersteuning van een ervaringsdeskundige ze weer structuur in hun leven hebben gekregen. Dat ze zich weer zekerder voelen van zichzelf, en perspectief zien om zichzelf te ontwikkelen. Verder geeft de begeleiding hen moed en vertrouwen in hun eigen herstelproces.

MOVISIE wijst er ten slotte op dat het belangrijk is dat er een systematische methode komt voor het ontwikkelen van ervaringsdeskundigheid. En dat het goed zou zijn als er een soort forum komt waar ervaringsdeskundigen hun ervaringen kunnen uitwisselen. Ten slotte pleit MOVISIE ervoor dat gemeenten en instellingen ervaringsdeskundigheid serieuzer moeten gaan nemen. Dat ze inzien dat dit nut en zin heeft.


*Het Cliëntenbelangenbureau van GGz Eindhoven en de Kempen (GGzE) hebben dit experiment opgezet. Met twee doelen: het stimuleren van herstelondersteuning en herstelondersteunende zorg; en werk maken van ervaringsdeskundigheid door opleiding, werk en beroepsontwikkeling.