Gaten in Wmo-denken

Het voelt logisch: als mensen wat met elkaar delen in een wijk, doen ze meer voor de wijk en elkaar. En andersom: in buurten of wijken zonder sociale cohesie zijn beleidsinterventies nodig. Voilá, de basis voor het denken achter Wmo-prestatieveld 1 wat betreft leefbaarheid in de wijk. Lilian Linders, schiet in haar promotieonderzoek gaten in deze redenering, als het gaat om het verlenen van informele zorg. Er bestaat geen vanzelfsprekende logica tussen sociale samenhang en de onderlinge hulpbereidheid in een wijk of buurt.

En die conclusie werpt een ander licht op ‘logische beleidsinterventies en laat zien waarom sommige projecten niet werken of nodig zijn. Lilian Linders:” De concentratie van buurt- en opbouwwerk op het versterken van de participatie en cohesie, bereikt vooral zichtbare en mondige bewoners in plaats van degenen die aandacht, contacten en zorg nodig hebben maar hier niet aan toekomen. Die hebben allen wat aan deze inzet, als deze zich niet beperkt tot één op één relaties tussen hulpverlener en bewoner. Een opgave, want professionals vinden het niet makkelijk om hulp te vragen aan het informele netwerk rondom de hulpbehoevende. Als dat wel zou gebeuren, zouden formele en informele zorg elkaar veel beter kunnen aanvullen. Professionals en hun instellingen laten hiermee een kans liggen om informele zorg te laten groeien.” Herkenbaar?

Linders verwijt ook de gemeentelijke loketten wat: ”Bureaucratie is echt een hindernis als het gaat om toegankelijkheid van voorzieningen. Mensen hebben grote moeite met formulieren en procedures, en komen daar zonder informele of professionele ondersteuning niet uit. Wie mondig is, krijgt meer voor elkaar, vooral als men thuis is in zorgland. Vooral laagopgeleiden zijn er niet van overtuigd dat ze enige sturingskracht bezitten waarmee ze invloed kunnen uitoefenen op beleid en instellingen”. Wat kunnen gemeenten hier aan doen? Swengel zoekt reacties.

Linders concludeert: ”Het Wmo-beleid moet beter aansluiten op hoe informele zorg zich in onze samenleving voltrekt. Nu geloven de bewoners zelf niet in de haalbaarheid van de Wmo-doelstellingen. Ze zien vooral de tegenstrijdigheden van het beleid, juist omdat ze in het brandpunt ervan zitten”.