Trendrede 2012

Ook dit jaar bieden elf trendwatchers een boeketje toekomstinspiratie: de trendrede 2012. Net als vorig jaar schetsen ze drie ontwikkelingen in de Nederlandse samenleving. De meest in het oog springende trend: waar autoriteiten de weg kwijt zijn, zoekt de burger cirkels van vertrouwen. De trendwatchers schetsen drie grote ontwikkelingen die kleur geven aan onze toekomst: het hier en nu met al haar maatschappelijke dilemma’s; de burger die op zoekt gaat naar zijn innerlijk kompas en tot slot: circels van vertrouwen. In het hier en nu verbazen de trendwatchers zich over de vele schreeuwerige krantkoppen en oneliners op de beeldbuis. Nederland leeft op een woedevulkaan. Woede en onbegrip alom.

Ik denk aan voetbalsupporters, een vakbond die bijna uit elkaar spat, een overbetaalde directeur van een non profit instelling. Beveiligde informatie die helemaal niet beveiligd blijkt te zijn. Een kabinet dat gedoogsteun krijgt van de oppositie. Maar woede creëert nieuwe wegen stellen de trendwatchers. Mensen zien alle verwarring als een stap terug, maar het is een stap opzij. Maar dat kan alleen in de toekomst blijken. Met de troonrede voor ogen denk ik aan de harde bezuinigen die er nu aankomen en die voor veel mensen toch een stuk verder gaan dan een stapje opzij. Het antwoord van de elf is de burger die weer zelf aan het stuur gaat zitten. Die zwalkende politici en falende systemen niet meer gaat bevechten, maar zich ervan afkeert: de anonieme systemen inruilt voor de menselijke schaal en de oplossingen dicht bij zichzelf gaat zoeken. Voor de zorg- en welzijnsector zien de trendwatchers steeds meer frontlijnsturing: het maakt verbeteringen mogelijk zonder de zoveelste reorganisatie. Groepen professionals bieden en verdelen tegen het gemiddelde bedrag dat in de sector per gebruiker wordt uitgegeven, naar eigen inzicht hulp, onderwijs, zorg, huisvesting, etcetera. Alle overbodige regels en bureaucratie worden de nek omgedraaid. Aan de andere kant verenigingen zich cliënten of hun ouders om het beste er uit te halen. Door social media is dat steeds meer een fluitje van een cent. En wanneer het bedrijf of organisatie ons steeds minder te bieden heeft, starten we een eigen bedrijf. Het aantal eenmansbedrijven in Nederlandblijft stijgen en opvallend daarbij is het aantal initiatieven op het gebied van sociale verantwoordelijkheid en duurzaamheid.

We gaan terug naar de kleinst mogelijke schaal: de straat, de eigen wijk, het eigen netwerk om behoeften in te vullen waarin de nieuwe professionals zich aanraakbaar zullen opstellen. Kortom we gaan op zoek naar circels van vertrouwen die een goede voedingsbodem vormen voor sociale vernieuwing. Maar de trendwatchers geven een waarschuwing af: we hebben menselijkheid, troost en schoonheid nodig om de woedevulkaan tot bedaren te brengen en tijd en aandacht vrij te maken voor een mooier toekomstperspectief. Helaas zijn dat nu precies zaken: zorg en cultuur waar het hardst op bezuinigd wordt. Het trendwatchcollectief weigert daarvoor te capituleren: “Wij pleiten ervoor dat de burgers van stavast naar voren treden, mensen die geen muren optrekken maar verbindingen leggen. Nu nog misschien weggezet als naïeve optimist, straks geven zij de richting aan.” Daar kan ik het alleen maar mee eens zijn!

De trendrede 2012 is samengesteld door Christine Boland, Tony Bosma, Marcel Bullinga, Goos Eilander, Tom Kniesmeijer, Richard Lamp, Norbert Mirani, Carl Rohde, Hilde Roothart, Ronald van den Hoff en Marie-Lou Witmer. De trendrede van vorig jaar vind je hier