Trends in het Jaar van de Draak

Adjiedj Bakas, van Trendoffice Bakas voorziet net als anderen een groeiende sociale onrust. Met het aflopen van de Mayakalender gaat de 2012 hype pieken. Prijzen stijgen, huizenprijzen dalen, mensen gaan bezuinigingen in de portemonnee voelen en werkloosheid stijgt. In zijn trendrapport spatten de vonken er letterlijk van af want Bakas voorziet dat mensen uit woede en teleurstelling zelf banken in brand gaan steken. Voor meer van zijn trends, zie zijn trendrapport.

Ook Lieke en Richard Lamb (bureau Trendwatcher.com) zien grote onrust. Zij noemen 2012 het jaar van de grote verwarring , waarin consumenten ontdekken dat de recessie helemaal niet voorbij is, maar juist extra hard aankomt. Ook voor de middellange termijn verwachten zij roerige jaren: 2013 zien de Lambs als Jaar van de Balans Burger waarin de burger inmiddels gewend is aan de recessie en zijn levensstijl aanpast aan een relatief lagere levensstandaard. Maar 2014 bestempelen ze als jaar van serieuze sociale onrust waarin solidariteit over generaties heen voor pensioenen en gezondheidszorg door burgers als ongewenst wordt gezien.

Re-value

Onzekerheid overal om ons heen. De economie, de Euro, de politiek. Systemen lopen vast en er lijkt geen eenduidig antwoord op de problemen te bestaan. Mensen zijn op zoek naar herkenbaarheid, houvast en oprechte aandacht. De behoefte aan producten die met aandacht worden gemaakt, maar ook diensten die met aandacht worden geleverd, neemt toe. Trendwatcher Christine Boland zet in de Adformatiespecial Blik op 2012 deze behoefte aan aandacht en echt contact met stip op 1. Denk aan verkooppersoneel dat je echt herkent, nog weet welke broek jij mooi vond. Het is the survival of the focussed.

Jim Stolze beschrijft in zijn vorig jaar verschenen best seller ‘Uitverkocht!' waarom en hoe de focus van een producteconomie verschuift naar een aandachtseconomie. Hij legt uit dat oprechte aandacht voor de klant minstens even belangrijk is als focus op winst en klanttevredenheid en beschrijft deze visie in een nieuw business model.

Hilde Roothart ziet als trends Protest, Control, Feel, Think, Be, Do en Give. Begin januari verschijnt haar nieuwe trendboek Mood 12.

Re-balance en Re-charge

Re-balance ziet Boland als tweede grote trend. Er is geen planeet ‘B’. Als reactie hierop gaan we op zoek naar een betere balans met onze omgeving, de natuur en de grondstoffen. Een herijking en herwaardering. Je eigen wijn maken of brood bakken, urban farming, lokale producten, ingenieus omgaan met afval en alternatieve grondstoffen. Het grijpt volgens haar allemaal in elkaar.

De derde trend die Boland in de Adformatiespecial noemt, is de behoefte aan verwondering. Een ooh- of aah-gevoel. Dat kan volgens haar gebeuren bijvoorbeeld in een winkelcentrum met verrassende concepten of displays. Maar je kunt het natuurlijk doortrekken naar allerlei producenten en dienstenleveranciers. In 2012 willen we onze batterij opladen en dat kan door die verwondering, maar ook door verstilling. Boland geeft daarbij als voorbeeld de opkomst van de eenpersoonshotels op een bijzondere plaatsen.

Zorg en welzijn

De onzekerheid die alle trendwatchers schetsen, speelt ook op het terrein van zorg en welzijn. Gemeenten zijn druk bezig met transities: jeugdzorg, Awbz en de Wet Werken naar Vermogen. Transities die je ook als re-value kunt zien en waarin het Rijk, provincies en gemeenten hebben afgesproken dat verantwoordelijkheden zo dicht mogelijk de burger en lokale overheid komen te liggen. Samen met welzijnsinstellingen en burgers wordt gezocht naar nieuwe antwoorden op vragen als behoud van sociale samenhang, de betaalbaarheid van de zorg, participatie van kwetsbare groepen en het opvangen van de vergrijzing.

‘Welzijn nieuwe stijl’, ‘kanteling van de Wmo’, zorginnovaties,‘eigen-kracht’ methodieken, nieuwe vormen van participatie (wijkbudgetten, community planning, enz.) en multifunctionele voorzieningen, zijn mogelijke antwoorden. Hoewel de uitvoering van taken voor zorg en welzijn een lokale verantwoordelijkheid is, voldoet een strikt lokale aanpak lang niet altijd en zal bovenlokale of regionale afstemming, beleidsontwikkeling en kennisuitwisseling daarbij broodnodig blijken te zijn.

Anders kijken naar bezuinigingen

Worden welzijnsorganisaties de komende periode niet helemaal wegbezuinigd? Beperking maakt dat je anders gaat kijken. Niet blijven voorthollen op de oude weg, maar pas op de plaats om vervolgens in 2013 een grote stap voortwaarts te kunnen maken. Reculer pour mieux sauter aldus Christine Boland. Op het welzijnscongres vorig jaar oktober presenteerde John Beckers zijn visie op welzijnsorganisaties in de 21ste eeuw. Daarin is ‘waarde’ het centrale begrip. Ook hier dus re-value. Beckers betoogt dat ‘waarde is mensen blij maken’ en stelt welzijnsorganisaties de vraag: waar worden jouw klanten, opdrachtgevers, collega’s en samenwerkingspartners blij van? Zou jij zelf klant van je eigen organisatie willen zijn? Ga dat na en zorg dat je er steeds beter in wordt.

Beckers filosofie is dat alles van waarde kansrijk is en dat wie de moeite waard is voor de ander, geen klagen heeft over geld, mensen en resources. Er zijn kansen zat voor de welzijnssector om waarde te realiseren. Isolement, schulden, ouders die het niet meer weten…Wie daar echt resultaat mee boekt, hoeft over financiering geen zorgen te maken. Daar wil elke overheid wel in investeren. En niet alleen de overheid, ook burgers en bedrijven.

Focus is een tweede centrale begrip in de visie van Beckers. Hij nodigt welzijnsorganisaties uit opnieuw naar hun missie te kijken. Naast re-value dus ook re-balance. Door na te gaan wie je beste collega’s zijn, wat hun drive en waarden zijn. Door vervolgens te kijken wat je doelgroep en financiers belangrijk vinden en waar je goed in bent. Alleen de combinatie van die twee is echt belangrijk stelt Beckers. De rest schrap je of draag je over aan anderen die daar beter in zijn. Tot slot stel je jezelf nog vier vragen: welk probleem wil ik oplossen (1); door welke factoren wordt dat probleem veroorzaakt (2); welke van die factoren kan ik beïnvloeden? (3); wat kan ik daar het beste voor doen? Wat je dan aan activiteiten overhoudt, zijn de zaken die er toe doen. Op weg naar welzijn in de 21ste eeuw!